Relacja z konferencji Dobre praktyki zielonej transformacji

Rozpoczęliśmy od podsumowania projektu w liczbach:

Zielona transformacja w praktyce: gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy?

Do pierwszej dyskusji panelowej prowadzonej przez Jakuba Wiecha (Redaktor naczelny portalu Energetyka24.com) zaprosiliśmy dr Andrzeja Kassenberga (Instytut na rzecz Ekorozwoju), Wojciecha Kiljańczyka (Zastępca Prezydenta Miasta Rybnika) i Dominikę Kudlińską (Zastępczyni Burmistrza Miasta Redy).

Paneliści w rozmowie Zielona transformacja w praktyce: gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy?, fot. Tomasz Kaczor

Andrzej Kassenberg podkreślił, że transformacja postępuje zbyt wolno, a trudnym elementem jest upolitycznienie odejścia od węgla. Paneliści za kluczowy obszar zielonej transformacji uznali poprawę efektywności energetycznej, która pozwala zaoszczędzić energię i ograniczyć koszty budowy nowej infrastruktury. Rozmawialiśmy o barierach prawnych (np. brak rozwiązań dla gmin miejskich w zakresie spółdzielni energetycznych) i o barierach mentalnych. Wojciech Kiljańczyk wskazywał, że czasem graniczne doświadczenia przełamują brak akceptacji wśród mieszkańców dla działań mitygacyjnych. W Rybniku w 2017 r. mieszkańcy doświadczyli intensywnego smogu, co spowodowało zmianę postaw. Po tym wydarzeniu samorządowi udało się wdrożyć systemowe zarządzanie horyzontalne (m.in. powołanie Centrum Zrównoważonej Gospodarki Miejskiej). Paneliści podkreślali, że o zielonej transformacji warto mówić językiem korzyści dla mieszkańców, akcentując pozytywny wpływ czystszego środowiska na zdrowie, stymulowanie lokalnej gospodarki, dbałość o przyszłe pokolenia. Warto angażować w działania różne grupy mieszkańców – m.in. Młodzieżowe Rady Gminne i Rady Seniorów – żeby budować zaufanie społeczne i edukować szersze grono mieszkańców. Organizowanie „zielonych akcji”, które często mają charakter adaptacyjny (np. sadzenie drzew, tworzenie ogrodów deszczowych i łąk kwietnych), angażuje mieszkańców, daje szybki i widoczny efekt i zwiększa akceptację dla działań mitygacyjnych.

Zobacz transmisję z rozpoczęcia pierwszego dnia konferencji:

Dobre praktyki zielonej transformacji – 8 przykładów z Polski

W formule World Cafe, którą znacie z innych naszych wydarzeń, zaprosiliśmy uczestników do pogłębionej rozmowy na temat ośmiu dobrych praktyk. Znalazły się wśród nich:

Obliczenie śladu węglowego Redy

Konrad Klepacki (ekspert ds. śladu węglowego, konsultant klimatyczny Urzędu Miasta Gdyni) i Dominika Kudlińska (Zastępczyni Burmistrza Miasta Redy) pokazali, że mniejsze miasta też mogą obliczać swój ślad węglowy. Zazwyczaj robimy to w oparciu o standard GHG Protocol For Cities. Dlaczego warto? Bo to świetny wskaźnik skuteczności działań mitygacyjnych. Konrad Klepacki podkreślał, że najtrudniejsze do policzenia są emisje w pierwszym roku, ale nie warto tej pracy całkowicie zlecać zewnętrznemu ekspertowi. Zamiast tego lepiej we współpracy z ekspertem wyszkolić niewielki zespół w samorządzie, tak żeby w kolejnych latach liczyć ślad węglowy samodzielnie. Proces obliczania śladu węglowego szerzej opisaliśmy w serii dobrych praktyk wypracowanych w ramach projektu.

Konrad Klepacki przedstawił, w jaki sposób rozpocząć obliczanie śladu węglowego w mniejszej gminie na przykładzie Redy, fot. Tomasz Kaczor

Termomodernizacja krok po kroku

Cezary Czemplik (Ogólnopolskie Stowarzyszenie Budownictwa Naturalnego) opowiedział o praktycznej checkliście dla zarządców nieruchomości i inwestorów, która ułatwia zarządzanie procesami termomodernizacji budynków publicznych. Dobre przygotowanie i uporządkowanie procesu pomoże Wam uniknąć błędów i uwzględnić wszystkie kluczowe elementy na każdym etapie inwestycji. Checklistę znajdziecie w naszej publikacji Termomodernizacja w praktyce. Jak unikać błędów i maksymalizować efekty.

Podejście typologiczne projektu FuturHist do zwiększania efektywności energetycznej w budynkach historycznych

W ramach projektu międzynarodowy zespół, w którym uczestniczymy jako Fundacja, opracowuje i wdraża zestaw wytycznych do termomodernizacji różnych typów budynków, które często występują w naszych miastach. Prof. Kinga Racoń-Leja (Politechnika Krakowska) opowiedziała o kamienicy historycznej – typie wybranym dla Krakowa. Budynki tego typu stanowią 16 procent zabudowy w Polsce! Zespół wdraża rozwiązania w budynku demonstracyjnym, które mogą być skalowane w kolejnych inwestycjach.

Standardy zielonych inwestycji, czyli praktyczna checklista dla samorządów

Narzędzie to pomoże skoordynować i usprawnić procesy inwestycyjne. Dr Tomasz Jeleński (Fundacja Sendzimira, Politechnika Krakowska) przedstawił narzędzie, które porządkuje współpracę międzywydziałową tak, by przebiegała sprawnie i uwzględniała aspekty środowiskowe i społeczne. Standardy Zielonych Inwestycji szerzej opisaliśmy w serii dobrych praktyk wypracowanych w ramach projektu, znajdziecie tam też przykład dokumentu opracowanego dla Cieszyna.

Dr Tomasz Jeleński przedstawił checklistę, która pomaga skoordynować pracę nad nowymi zrównoważonymi inwestycjami między wydziałami urzędu, fot. Tomasz Kaczor

Zakładanie spółdzielni energetycznej

O doświadczeniach Skawiny w tym zakresie opowiedział Grzegorz Horwacik (Gmina Skawina). Przedstawił możliwości prawne, wyzwania i modele rozliczeń, które można przyjąć przy zakładaniu spółdzielni energetycznej. A warto, bo to narzędzie, które pozwala na dzielenia się korzyściami m.in. finansowymi z zielonej transformacji z każdym mieszkańcem gminy!

Mapa drogowa zielonej transformacji Rybnika

Zaangażowanie mieszkańców w procesu strategicznego planowania omówiła Sylwia Brzezicka-Tesarczyk (Dyrektorka Centrum Zrównoważonej Gospodarki Miejskiej Urząd Miasta Rybnika). Rybnik w odpowiedzi na kryzys smogowy w 2017 r. wypracował strategię komunikacyjną, która spowodowała istotną zmianę mentalności mieszkańców. Miasto zaprosiło do współpracy lokalnych liderów i postawiło na edukację mieszkańców.

Narady obywatelskie o wodzie z udziałem Ochotniczej Straży Pożarnej

Dariusz Piechowiak (OSP Janków Przygodzki) i Maria Wiśnicka (Biuro Ochrony Powietrza i Polityki Klimatycznej m.st. Warszawy) opowiedzieli, dlaczego warto włączać lokalne autorytety w rozmowy z mieszkańcami o kluczowych tematach środowiskowych. Dobrze przygotowane i rzetelnie przeprowadzone narady obywatelskie (oraz inne procesy konsultacyjne) pozwalają lepiej dopasować działania samorządu do potrzeb społecznych, a jednocześnie umożliwiają mieszkańcom zrozumienie nowych przepisów i stojących przed włodarzami ekologicznych wyzwań. Więcej o naradach obywatelskich możesz przeczytać w serii dobrych praktyk wypracowanych w ramach projektu.

Jak porwać ludzi do mądrych zmian, nawet jeśli nie są dla nich wygodne?

Mateusz Galica (Lata Dwudzieste) pokazywał, że straszenie katastrofą klimatyczną w komunikacji nie jest skuteczne. Podkreślał, żeby skupiać się na działaniach możliwych do zrealizowania i osadzać je w wartościach bliskich mieszkańcom. Warto używać prostego języka i skupiać się na korzyściach wynikających ze zmiany. Nie pomijajmy w komunikacji profesjonalnej oprawy – czy to graficznej, czy redakcyjnej – oraz etapu testowania, w którym sprawdzimy, czy komunikat jest zrozumiały dla odbiorców. Więcej możesz przeczytać w poradnikach komunikacyjnych przygotowanych przez Lata Dwudzieste.

Uczestnicy mieli możliwość pogłębionej dyskusji na temat wybranych trzech przykładów. To formuła, która pozwoliła uczestnikom na nawiązanie relacji i zainspirowanie się do własnych działań. Trzymamy kciuki!

Zobacz transmisję z krótkich prezentacji 8 dobrych praktyk:

Panel z tezą. Współpraca, która napędza zmianę

Drugą dyskusję panelową poprowadził Marcin Górecki (Fundacja Stocznia). W panelu Współpraca, która napędza zmianę. Jak samorządy i NGO wspierają się w procesie zielonej transformacji społeczności lokalnych? udział wzięli Patryk Białas (Bo Miasto), Tomasz Ożóg (Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy Skawina), Alicja Piekarz (Polska Zielona Sieć).

Uczestnicy panelu o współpracy między sektorem publicznym a organizacjami pozarządowymi, fot. Tomasz Kaczor

Uczestnicy panelu zgodnie podkreślali, że bez współpracy między organizacjami pozarządowymi i samorządami transformacja się nie uda. Koncentracja na współpracy, odrzucenie podziałów i budowanie zaufania są niezbędne do osiągnięcia celów klimatycznych. Po co współpracować z organizacjami pozarządowymi?

Organizacje pozarządowe są często pierwszymi, które nagłaśniają trudne tematy. To okazja, by mieszkańcy zapoznali się z problemem i poszerzyli swoją wiedzę. Z czasem buduje się konsensus społeczny wokół wyzwań transformacji, co pozwala samorządom na realizację długofalowych i ambitnych działań. Na przykład, współpraca ze Skawińskim Alarmem Smogowym pozwoliła Skawinie na przyjęcie uchwały antysmogowej eliminującej węgiel z gospodarstw domowych do 2030 roku.

Organizacje pozarządowe mogą dostarczać samorządom specjalistycznej wiedzy (know-how) oraz pomagać komunikować działania. Często lepiej znają i rozumieją obawy i potrzeby mieszkańców. Współpraca na tym polu pozwala zbudować programy zrozumiałe i dobrze przyjmowane przez mieszkańców. Na przykład w Skawinie, w odpowiedzi na niechęć mieszkańców wobec „donoszenia” na sąsiadów, Skawiński Alarm Smogowy zainicjował akcję „Mój sąsiad już nie truje”, która koncentrowała się na pomaganiu sąsiadom w wymianie pieców.

Organizacje pozarządowe mogą być cennym partnerem w realizacji projektów ze względu na dostęp do środków finansowych, które są niedostępne dla administracji. Dodatkowo, mają krótszą ścieżkę decyzyjną i mogą pioniersko testować nowe rozwiązania, które następnie łatwiej jest skalować i wprowadzać w samorządach. Organizacje pozarządowe obserwują działanie samorządów i monitorują harmonogramy i efekty wdrażanych programów. Wreszcie, są długofalowymi rzecznikami zielonej transformacji i mogą powodować zmiany w krajobrazie prawnym. Na przykład Polska Zielona Sieć przez partnerskie traktowanie i lata pracy rzeczniczej doprowadziła do uwzględnienia pilotażowego projektu wspierającego spółdzielnie energetyczne w centralnych dokumentach, takich jak Społeczny Fundusz Klimatyczny.

Zobacz transmisję z drugiego panelu:

 

Na zakończenie tego intensywnego dnia duża część uczestników wzięła udział w sesji networkingowej. Wymiana doświadczeń i rozmowy trwały do późnych godzin wieczornych.

O praktycznych rozwiązaniach, barierach i szansach w prowadzeniu zielonej transformacji

Drugiego dnia konferencji postawiliśmy w pełni na zajęcia w podgrupach. W pierwszej części dnia odbyły się warsztaty na cztery różne tematy.

Jak pozyskiwać finansowanie na zieloną transformację?

Podczas warsztatu uczestnicy wraz z prowadzącymi – Karolem Sadłowskim (Grupa doradcza LAURUS) i Barbarą Surmacz-Dobrowolską (Fundacja Sendzimira) – analizowali, jak skutecznie aplikować o środki na zieloną transformację. Na bazie praktycznego ćwiczenia i w wyniku rozmów, wypracowali kilka rekomendacji:

• Warto skupić się na współpracy międzywydziałowej w ramach urzędu a nawet spojrzeć szerzej na otoczenie społeczno-gospodarcze, bowiem tylko w taki sposób przygotujemy projekt w sposób celowy i kompleksowy, a także unikać projektów robionych „tylko dla dotacji”.
• Liczy się cały proces – od pomysłu i diagnozy, przez analizę kryteriów na etapie wnioskowania o dofinansowanie, aż po wdrożenie i utrzymanie trwałości inwestycji. Bez planu na każdy z tych etapów ryzykujemy, że nasz projekt okaże się ciężarem dla gminy lub nie będzie pełnił swojej funkcji.
• Na etapie opracowywania wniosku o dofinansowanie warto przygotować kilka wariantów inwestycji, uwzględniających różne kryteria, rozwiązania i ostateczny koszt, by wybrać ten z najlepszymi efektami społecznymi i środowiskowymi.

Jak przygotować się do procesu termomodernizacji?

Warsztaty, które poprowadził Cezary Czemplik (Ogólnopolskie Stowarzyszenie Budownictwa Naturalnego) przy wsparciu Ilony Gosk (Fundacja Sendzimira) pokazały, że sukces termomodernizacji leży nie tylko w odpowiednim doborze technologii. Uczestnicy wcielili się w interesariuszy procesu modernizacji, żeby przećwiczyć wstępne fazy przeprowadzenia termomodernizacji w modelowych budynkach. W czasie pracy warsztatowej pracowali w oparciu o checklisty z publikacji  Termomodernizacja w praktyce. Jak unikać błędów i maksymalizować efekty.

Kilka spostrzeżeń z warsztatu:

• do termomodernizacji warto podejść holistycznie i wziąć pod uwagę komfort i zdrowie użytkowników budynku, jakość powietrza;
• kluczowe jest zrozumienie, że wszyscy się uczymy tego procesu – inwestorzy, zarządcy, audytorzy i architekci;
• trudnym elementem w planowaniu termomodernizacji budynków publicznych jest przesunięcie korzyści – koszty finansowe związane z modernizacją oraz koszty utrzymania ponosi urząd. Zarządcy budynków poprzez swoje działania wpływają na zużycie energii, ale jeśli nie odnoszą z tego tytułu korzyści, nie starają się o oszczędności. W efekcie nawet utrzymanie budynku pasywnego może się wiązać z wysokimi kosztami energii. Dlatego ważne jest zbudowanie mechanizmów, które zachęcą zarządców do racjonalnego jej wykorzystania – np. oszczędności w ogrzewaniu szkoły mogą być automatycznie przesuwane na inne wydatki placówki;
• proces termomodernizacji warto łączyć z poprawą zagospodarowania terenu – to efekt który widać, cieszy oko i chroni przed lokalnymi podtopieniami faktycznych użytkowników terenu. W ten sposób możemy zwiększyć akceptację dla działania.

Jak skutecznie kształtować postawy mieszkańców wobec zielonej transformacji i angażować ich w pożądane działania?

Dr Krzysztof Leoniak (Katedra Psychologii Społecznej, UMCS) i Karolina Maliszewska (Fundacja Sendzimira) przedstawili 5-etapową strategię skutecznej zmiany zachowań. Kluczowe kroki to:

• zidentyfikowanie konkretnych, niepodzielnych zachowań, które chcemy kształtować. Nie celujmy w zachowania pośrednie! Na przykład montaż termostatu nie oznacza jeszcze prawidłowego z niego korzystania. Kształtujmy te zachowania, które chcemy widzieć w efekcie końcowym naszego działania.
• wybór zachowania z największym wpływem na problem który chcemy rozwiązać, biorąc pod uwagę na ile to zachowanie jest już powszechne, ile osób może potencjalnie je wdrożyć, jakie jest prawdopodobieństwo że będzie wdrażane;
• analiza barier i motywacji – przyjrzyjmy się zarówno tym osobom, które już dane zachowanie wykonują jak i tym, które postępują inaczej by dobrze odróżnić faktyczne przeszkody od tych pozornych i korzyści, które możemy podkreślać; zwróćmy uwagę na bariery wewnętrzne (np. związane z przekonaniami) i zewnętrzne (np. związane z infrastrukturą);
• wybór właściwej strategii – od informowania, przez zobowiązywanie, modelowanie, ułatwianie, po zachęty;
• pilotażowe wdrożenie i sprawdzenie czy nasza strategia rzeczywiście przyczynia się do trwałej zmiany zachowania.

Jak prowadzić dialog z mieszkańcami? Narady obywatelskie – cele, korzyści, interesariusze, wyzwania

Maria Belina Brzozowska z Fundacji Stocznia rozmawiała z uczestnikami o tym, czym jest partycypacja, wychodząc od drabiny partycypacji i jej ostatniego szczebla – współdecydowania obywateli i obywatelek. Omówione zostały różne formy konsultacji, z podkreśleniem wartości jaką niosą ze sobą metody delibarycyjne, w tym narady lokalne. Po przybliżeniu przez prowadzącą tej metody, uczestnicy i uczestniczki wspólnie pracowali nad zaplanowaniem i scenariuszem narady lokalnej na trudny temat, budzący dużo emocji i kontrowersji w społeczności lokalnej. Poruszyli tematy komunikacji, interesariuszy, odbiorców, partnerów, diagnozy, jak również jej celu i formułowania kluczowego pytania do tematu spotkania. W dyskusji wybrzmiało, że kluczowe jest przygotowanie merytoryczne i zidentyfikowanie interesariuszy, zwłaszcza gdy obawiamy się konfliktu!

Na warsztacie dotyczącym narad obywatelskich uczestnicy pracowali nad scenariuszem takiego spotkania, fot. Tomasz Kaczor

Jakie dobre praktyki możemy zobaczyć w Warszawie?

Po dawce wiedzy, nadszedł czas na przykłady. Przy pięknej, słonecznej pogodzie, wyruszyliśmy na inspirujące wycieczki:

Warszawski Standard Zielonego Budynku w praktyce

M.st. Warszawa w 2025 roku przyjęło Warszawski Standard Zielonego Budynku (WSZB). To zbiór wytycznych opracowanych dla nowopowstających miejskich budynków w mieście. Dokument określa wymagania w sześciu obszarach: zieleń i zagospodarowanie działki, gospodarowanie wodą, efektywność energetyczna, zrównoważona mobilność, elementy gospodarki o obiegu zamkniętym, zdrowie i komfort.

Centrum Edukacji Ekologicznej Lasów Miejskich – Warszawa oraz jego otoczenie zawiera wiele ekologicznych i energooszczędnych rozwiązań. Budynek powstał w technologii drewnianych modułowych prefabrykatów. Źródłem ogrzewania są pompy ciepła zasilane energią elektryczną z ogniw fotowoltaicznych umieszczonych na dachu. Zastosowano tam również system odzyskiwania ciepła. Dodatkowo część dachu pokryto roślinnością. Deszczówka jest zatrzymywana na terenie ogrodu dzięki wkomponowaniu tzw. „suchego potoku”, niecki retencyjnej oraz łąki kwietnej, a także zastosowania przepuszczalnych nawierzchni jak ekokraty. Tuż przy budynku powstała „klasa na świeżym powietrzu” – kamienne głazy zostały wkomponowane w naturalnie ukształtowaną skarpę w amfiteatralnym układzie. Na całym terenie posadzono nowe drzewa.

Uczestnicy i uczestniczki zapoznali się z listą wymagań, jakie stawia WSZB przed nowo powstającymi inwestycjami samorządowymi i w praktyce szukali rozwiązań które pozwoliły spełnić kryteria. Karta oceny projektu wg WSZB może być pomocna nawet, jeśli nie staracie się o uzyskanie świadectwa WSZB, a wasz projekt znajduje się w innym rejonie Polski. Zawiera bowiem checklistę rozwiązań, które warto rozważyć w projektach. Kartę oceny znajdziecie tutaj.

Planowanie i modernizacja oświetlenia ulicznego

Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie zaprosił nas do swojego Laboratorium Oświetleniowego, gdzie Dariusz Drop, naczelnik Wydziału Oświetlenia ZDM, przedstawił historię największej w Polsce, a być może i w Europie, modernizacji oświetlenia ulicznego. Mieliśmy też okazję poznać zapisy, które warto wprowadzać do specyfikacji przy projektach modernizacji oświetlenia.

Warszawski zespół ZDM podszedł do zadania wyjątkowo ambitnie. Celem była nie tylko oszczędność energii wynikająca z wymiany tradycyjnych źródeł światła na LED-y. Równie istotne okazały się poprawa bezpieczeństwa na drogach i chodnikach oraz ograniczenie zanieczyszczenia sztucznym światłem. Efekty tych działań widać zarówno w nocnym krajobrazie miasta, jak i w statystykach. W 2024 roku odnotowano najmniejszą liczbę ofiar wypadków drogowych od 1983 roku. Co więcej, zasada „oświetlać, a nie świecić” została potraktowana bardzo serio – dziś każda ulica w Warszawie ma indywidualnie zaprojektowane oświetlenie.

Kluczową decyzją było podzielenie modernizacji na etapy. Zamiast wymieniać latarnie po kolei, ZDM najpierw zastąpił wszystkie stare oprawy nowoczesnymi LED-ami, a dopiero później przystąpił do wymiany słupów i modernizacji sieci. Dzięki temu kolejne etapy finansowano z oszczędności na energii. A mówimy o znaczących kwotach – w 2017 roku miasto zużywało na oświetlenie ulic około 83 GWh energii elektrycznej rocznie. Po wymianie źródeł światła zapotrzebowanie spadło do 40 GWh.

To jednak nie koniec działań. ZDM pracuje obecnie nad wdrożeniem własnego systemu zdalnej kontroli warszawskich latarni. System ma umożliwić m.in. szybkie wykrywanie awarii, monitorowanie zużycia energii i zdalne sterowanie natężeniem oświetlenia. Na stronie warszawskiego ZDM znajdziecie więcej informacji o prowadzonym przez nich remoncie oświetlenia.

Pasywny budynek mieszkaniowy na przykładzie inwestycji Derkaczy

Po pasywnym budynku mieszkaniowym przy ul. Derkaczy oprowadził nas arch. Jan Kucza-Kuczyński z TBS Warszawa Południe. W czasie wizyty poznaliśmy nie tylko zastosowane technologie, ale też elastyczne podejście do procesu inwestycyjnego, które pozwoliło na osiągnięcie wyższej efektywności energetycznej budynku, niż początkowo zakładano.

Budowa była 10% droższa niż typowy „komercyjny” odpowiednik, jednak zastosowane rozwiązania przekładają się na niższe koszty eksploatacji zarówno dla zarządcy, jak i mieszkańców. W efekcie, ceny wynajmu mieszkań w tym budynku są znacznie niższe, niż cena rynkowa.

W czasie realizacji inwestor sukcesywnie dołączał do projektu nowe technologie. Podstawowe rozwiązania niskoenergetyczne zastosowane w budynku to ciepłe ściany i wysoka szczelność budynku. W budynku wentylacja jest mechaniczna, z rekuperacją. Inwestycja wykorzystuje odnawialne źródła energii, w tym ogrzewanie za pomocą pomp ciepła (powietrznych i ziemnych) oraz fotowoltaikę. Ciekawym rozwiązaniem są wprowadzone tu panele bifacjalne, które wykorzystują odbicie światła od dachu budynku, wysypanego białym grysem. Budynek ma magazyn energii o pojemności 100 kWh, co pozwala na optymalizację zużycia produkowanej energii.

W czasie wizyty uczestnicy mieli okazję zapytać o praktyczne aspekty planowania i odbioru tego typu inwestycji. Dowiedzieli się na przykład, że warto inwestycję zakończyć w okresie zimowym, a w specyfikacji uwzględnić kontrolę termowizyjną przy odbiorze. Natomiast szczelność powietrzną można sprawdzić przez testy blower door.

Modernizacja energetyczna budynku mieszkalnego

Po budynku komunalnym przy ul. Rybnickiej 63, w Warszawie oprowadzały nas Aneta Pozowska, dyrektorka Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w dzielnicy Włochy m.st. Warszawy oraz Małgorzata Kurc, z-czyni dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w dzielnicy Włochy m.st. Warszawy. Uczestnicy mogli przyjrzeć się termomodernizacji w zabudowie miejskiej. Budynek powstał w 1938 roku i od tego czasu nie było w nim żadnych gruntownych remontów. Inwestycja obejmowała m.in.: termomodernizację ścian budynku i poddasza, remont klatki schodowej, wymianę wszystkich instalacji, remont podwórka i altany śmietnikowej, wymianę okien i dodanie izolacji fundamentów. W kolejnych latach planowana jest również rozbudowa z nadbudową tego obiektu.

Wątpliwości budziły kwestie nakładów finansowych oraz przychylność mieszkańców do tego procesu. Jako rekomendację ZGN wskazał uzyskanie pełnego finansowania na projekt przed rozpoczęciem prac oraz kompletnej dokumentacji technicznej projektu. Warto też włączać mieszkańców w proces planowania inwestycji. Przy ul. Rybnickiej 63 zorganizowano spotkania, na których mieszkańcy mogli się podzielić swoimi obawami i potrzebami. Po realizacji inwestycji mieszkańcy pozytywnie wyrażali się o procesie i są zadowoleni z końcowego efektu prac.

Dziękujemy uczestnikom konferencji za ten cenny czas wymiany doświadczeń.

Działania projektu realizują zadanie publiczne Przeprowadzenie działań  edukacyjnych, badawczo-rozwojowych oraz działań szkoleniowo-doradczych w obszarze zielonej i energetycznej transformacji, realizowane w ramach Inwestycji G1.1.4 Krajowego Planu Odbudowy (wskaźnik G9G), realizowanego na zlecenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej.