Jak naprawić internet? Rusza Ogólnopolska narada obywatelska

Jest taka Polska, której nie widać w internetowych komentarzach. Polska, w której ludzie o zupełnie różnych poglądach i doświadczeniach potrafią usiąść przy jednym stole, wysłuchać się nawzajem i razem szukać rozwiązań dla wspólnych wyzwań.

Podczas organizowanych przez Stocznię narad i paneli obywatelskich obserwowaliśmy, jak spotykają się osoby, które w innych okolicznościach być może nigdy by ze sobą nie porozmawiały. Nie zawsze się zgadzają. Nie muszą. Ale kiedy mają czas, dostęp do wiedzy i przestrzeń do wzajemnego wysłuchania, zaczyna dziać się coś niezwykłego. Zamiast bronić wyłącznie swoich racji, zaczynają wspólnie zastanawiać się, co byłoby dobre dla wszystkich.

Wierzymy, że właśnie takich rozmów bardzo dziś potrzebujemy i że powinny mieć one wpływ na decyzje dotyczące naszego wspólnego życia. Dlatego z ogromną radością i nadzieją rozpoczynamy Ogólnopolską naradę obywatelską o bezpiecznym internecie, którą współorganizujemy z Senatem Rzeczypospolitej w roli jej gospodarza i w partnerstwie z Ministerstwem Cyfryzacji.

Dlaczego o internecie? Bo stał się przestrzenią, w której spędzamy ogromną część życia, a jednocześnie mieliśmy dotąd niewielki wpływ na zasady, według których działa. Oszustwa, dezinformacja, uzależniające algorytmy, zagrożenia związane ze sztuczną inteligencją – niemal każdy i każda z nas mierzy się z nimi na co dzień. A przecież nie musimy godzić się na to, jak inni urządzają nam ten cyfrowy świat.

Chcemy zapytać ludzi, jakiego internetu potrzebują i co powinno zrobić państwo, żebyśmy mogli czuć się w nim bezpieczni. A potem sprawić, żeby te odpowiedzi trafiły tam, gdzie podejmowane są decyzje, i zostały należycie wysłuchane.

Jak to zrobimy?

Najpierw, od listopada do końca stycznia, zapraszamy do lokalnych narad w całej Polsce. Każdy może wziąć w nich udział albo zorganizować własne spotkanie – w bibliotece, szkole, organizacji, wśród sąsiadów czy znajomych. Nie trzeba być ekspertem od technologii. Wystarczy mieć własne doświadczenia i chcieć wysłuchać innych. Wszystkie te głosy zostaną zebrane i przekazane osobom wylosowanym do udziału w ogólnopolskim panelu obywatelskim.

To właśnie panel będzie kulminacją całego procesu. Wiosną przyszłego roku 110 losowo wybranych osób – swoista Polska w pigułce – spotka się podczas trzech weekendów, by poznawać różne perspektywy, rozmawiać z ekspertami i ekspertkami, mierzyć się z trudnymi dylematami i wspólnie wypracować rekomendacje dotyczące tego, jak powinien wyglądać bezpieczny internet.

A na koniec wydarzy się coś symbolicznego. Obywatele i obywatelki zajmą miejsca senatorów i senatorek w sali obrad Senatu RP. To tam zagłosują nad rozwiązaniami, które ich zdaniem powinno wprowadzić państwo. Ich rekomendacje zostaną przekazane Senatowi i Ministerstwu Cyfryzacji. Obie instytucje zobowiązały się publicznie do nich odnieść. Co ważne, w przygotowanie całego procesu zaangażowały się wszystkie kluby i koła senackie – ponad politycznymi podziałami.

Kuba Wygnański często przypomina, że demokracja potrzebuje przestrzeni, w której ludzie mogą wspólnie namyślać się nad ważnymi sprawami, a ich głos jest traktowany poważnie. W świecie pełnym algorytmów, botów i coraz ostrzejszych sporów wracamy więc do czegoś bardzo ludzkiego: spotkania, rozmowy i wzajemnego słuchania. 

Ale nie chcemy na samej rozmowie poprzestać. Marzy nam się demokracja, w której głos obywateli i obywatelek ma znaczenie nie tylko przy urnie wyborczej. W której naprawdę możemy razem szukać rozwiązań, a instytucje publiczne chcą nas słuchać. Ta narada jest kolejną próbą, by taką demokrację budować, i bardzo chcielibyśmy, żebyście byli w tym procesie z nami.

***

Ogólnopolska narada obywatelska o bezpiecznym internecie to projekt współorganizowany przez Fundację Stocznia i Senat Rzeczypospolitej Polskiej, w partnerstwie z Ministerstwem Cyfryzacji, realizowany z dotacji Funduszu Społeczeństwa Obywatelskiego EOG finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG i Funduszy Norweskich.