Podręcznik „Pod rękę z Pomysłowym Dobromirem” opisuje doświadczenia i przemyślenia związane z dość specyficzną rolą, jaką wzięła na siebie Fundacja Stocznia i inni partnerzy projektu „Innowacje na ludzką miarę”. Próbowaliśmy zmierzyć się z trudnym zadaniem wsparcia w rozwoju innowacji społecznych. Chcieliśmy stworzyć środowisko, w którym innowatorzy mają gotowość do tego, aby wyjść z pomysłem i móc w możliwie przyjaznych warunkach dopracowywać jego szczegóły.

Nie ma w tej publikacji żadnej jedynie słusznej receptury, która gwarantuje, że zalążki pomysłów zaowocują dojrzałymi dobrymi innowacjami. Mimo olbrzymich starań nasze obserwacje wskazują na to, że taką drogę – nie prostą, ale „spiralną”, od zalążka do zmiany – jest w stanie przebyć może jeden na dziesięć pomysłów. To jest lekcja pokory, jaką odebraliśmy w ciągu kilku lat praktyki. W tej książce chcemy jednak podzielić się nie tylko chłodnym realizmem w oczekiwaniach, lecz także całkiem praktycznymi radami, jakie naszym zdaniem mogą być przydatne tym, którzy podobnie do nas, starają się lub będą się starać wspierać innowatorów w ich krętej i trudnej drodze.

Dlaczego Pomysłowy Dobromir?

Musimy wytłumaczyć się z tytułu. To znaczy tylko niektórym z czytelników – z pewnością nie tym, którzy pamiętają czasy, w których były tylko dwa programy telewizyjne… Inni powinni wiedzieć, że chodzi o bohatera serii kultowych polskich filmów animowanych. Pomysłowy Dobromir to rezolutny młodzieniec, który w każdym z odcinków rozwiązuje jakiś konkretny, bardzo praktyczny problem. Wspieranie Dobromirów to właśnie to, co staraliśmy się robić…

(Powyższy opis pochodzi ze Wstępu podręcznika „Pod rękę z Pomysłowym Dobromirem”).

Podręcznik powstał w ramach projektu „Innowacje na ludzką miarę – wsparcie rozwoju mikroinnowacji w obszarze usług opiekuńczych dla osób zależnych” realizowanego przez Pracownię Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”, miasto Gdynia, miasto stołeczne Warszawa oraz Ecorys sp. z o.o., współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

Narady obywatelskie o edukacji (NOoE) to odpowiedź na najpoważniejszy od lat strajk nauczycieli i pracowników oświaty, który rozpoczął się wiosną 2019 roku. Inicjatorami i głównymi promotorami narad były środowiska skupione wokół dwóch grup: JaNauczyciel oraz Protest z Wykrzyknikiem.

Głównymi celami narad były:

Od kwietnia do czerwca 2019 roku w Polsce odbyło się 150 narad, w których udział wzięło łącznie około 4000 osób (38% z nich było nauczycielami, 28% rodzicami, a 24% uczniami).

Moderatorzy narad przekazali nam 67 sprawozdań, które stały się główną podstawą dla raportu podsumowującego akcję. W ten sposób zgromadziliśmy i przeanalizowaliśmy ponad 4000 wniosków zgłoszonych przez uczestników i uczestniczki narad.

Skrót informacji o naradach obywatelskich można znaleźć na tej prezentacji.

Ćwiczenie umysłu – w zależności od stanu zdrowia, kondycji poznawczej, ale też motywacji ćwiczącego i jego zaangażowania – przynosi wiele korzyści. Może pozytywnie działać na pamięć lub też chronić przed nagłym obniżeniem jej sprawności. Często wpływa na poprawę sprawności innych procesów poznawczych, np. myślenia, uwagi czy kreatywności. Trening pamięci sprzyja również nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji.​

Strona silowniapamieci.pl to praktyczny i bezpłatny narzędziownik zawierający różnorodne materiały przydatne w przygotowaniu i prowadzeniu treningów umysłu dla seniorów. Zostały one opracowane z myślą o terapeutach, pedagogach, psychologach czy pracownikach socjalnych, a także o animatorach, bibliotekarzach, pracownikach domów kultury czy centrów aktywności niespecjalizujących się w treningach umysłu. Przyjazna formuła strony umożliwia korzystanie z jej zasobów także osobom bez żadnego doświadczenia – opiekunom, członkom rodziny czy znajomym seniorów.

Na stronie można znaleźć:

Jak sprawić, by uczniowie i uczennice mieli większy wpływ na to, jak wygląda i zmienia się ich szkoła – by mogli zadecydować o wystroju korytarzy, wyposażeniu klas czy kalendarzu imprez szkolnych? Jak zaangażować do tego także nauczycieli, rodziców czy pracowników administracyjnych? Odpowiedzią jest szkolny budżet partycypacyjny! A my – wspólnie z Fundacją Pole Dialogu – stworzyliśmy na jego temat poradnik.

Publikacja powstała na bazie pilotażowego projektu zrealizowanego na zlecenie m.st. Warszawy w ośmiu warszawskich placówkach. Krok po kroku prowadzi przez kolejne etapy tego procesu – od tworzenia zasad szkolnego budżetu po ogłoszenie wyników i ewaluację.

Poradnik jest dla wszystkich, którzy chcieliby zainicjować szkolny budżet w swojej szkole. Nasze wskazówki kierujemy do dyrekcji szkół na wszystkich poziomach edukacji, do lubiących eksperymentować nauczycieli i nauczycielek, do rodziców wspierających nowatorskie rozwiązania w szkole oraz zaangażowanych uczniów i uczennic.

Celem publikacji jest pokazanie, jak mądrze zaplanować szkolny budżet, unikając różnych raf i wykorzystując dobre praktyki sprawdzone w warszawskich placówkach.

W szkołach, z którymi współpracowaliśmy, zebraliśmy mnóstwo doświadczeń. Wspólnie zorganizowaliśmy lekcje edukacyjne, burze mózgów służące generowaniu pomysłów na projekty, apele i punkty informacyjne, dni konsultacyjne dla osób potrzebujących wsparcia w tworzeniu projektu czy debaty promocyjne przed głosowaniem. W naszej publikacji zbieramy całą wiedzę zdobytą w trakcie pilotażu, przygotowaliśmy też różne ściągawki, które ułatwią zaplanowanie i przeprowadzenie całego procesu.

Poradnik „Szkolny budżet partycypacyjny – wskazówki dla początkujących” jest dostępny na licencji CC BY-NC-ND 4.0.

Publikacja „Szkolny budżet partycypacyjny – wskazówki dla początkujących” powstała w ramach projektu realizowanego przez Fundację Pole Dialogu i Pracownię Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”, finansowanego przez m.st. Warszawę w ramach programu „Młoda Warszawa. Miasto z klimatem dla młodych 2016–2020”.

Na zlecenie Centrum Nauki Kopernik przeprowadziliśmy badanie, którego celem było dostarczenie interpretacji i jakościowe wzbogacenie kontekstu odpowiedzi udzielonych przez wybrane grupy respondentów w sondażu na temat stylu życia, postaw wobec edukacji, technologii i przyszłości.

ustalenie jaki tok myślenia stał za wyborem konkretnych odpowiedzi

Sondaż, który był przedmiotem badania, został we wrześniu 2019 roku. Pytania w sondażu dotyczyły relacji społecznych, edukacji, technologii i środowiska. CNK wskazywało, że osią sondażu miała być sprawczość, rozumiana jako dostrzeganie wagi własnych wyborów, jako wpływających na wspólną przyszłość. Wyniki badania ilościowego w połączeniu z materiałem z niniejszego badania jakościowego mają być materiałem do jubileuszowej komunikacji misji i wizji CNK. Kontekstu interpretacyjnego dla tej komunikacji dostarczą dodatkowo dane z polskich i europejskich badań społecznych o tematyce dotyczącej m.in. technologii i stosunku do zmian klimatycznych.

Odpowiedzi na poszczególne pytania będą dla CNK pretekstem do komunikacji na temat wyborów i przekonań Polaków. Mają też być podstawą dla opowieści o praktycznych wyzwaniach, przed którymi stoimy jako społeczeństwo i pomogą komunikować kluczową wartość edukacji i działań programowych CNK.

Metody badawcze

Badanie składało się z dwóch modułów:

  1. Analiza danych zastanych – desk research. W analizie uwzględniliśmy badania polskie
    i europejskie nawiązujące tematem do głównych zagadnień poruszanych w sondażu. Wykorzystane przez nas materiały obejmowały:

Szczegółowy wykaz wykorzystanych badań wraz z opisem ich metodologii znajduje się
w Aneksie 1.

  1. Zogniskowane wywiady grupowe. W dniach 3-6 grudnia 2019 roku przeprowadzonych zostało 6 dwugodzinnych wywiadów grupowych, w Warszawie oraz w Łowiczu, z mieszkańcami podłowickich wsi. W każdym z wywiadów brało udział 6 respondentów. W każdej lokalizacji przeprowadzone zostały osobne spotkania dla 3 grup różniących się wiekiem i etapem życia:

We wszystkich grupach zapewniony był udział osób w różnym wieku w ramach wyznaczonego kryterium.

 

http://www.kopernik.org.pl/10-lat/sonda-o-przyszlosci/

 

Czas trwania: listopad–grudzień 2019
Koordynator: Maria Adamowicz
Zespół projektu: Aleksandra Pierścińska, Rafał Rudnicki, Jan Herbst

Przeprowadziliśmy dla Centrum Nauki Kopernik badanie poświęcone edukacyjnemu wykorzystaniu technologii w szkołach podstawowych.

Cele badania

Nasze badanie miało służyć znalezieniu odpowiedzi na poniższe pytania:

Na potrzeby tego badania pod hasłem „technologie” rozumieliśmy zarówno same urządzenia (drukarki 3D, tablice multimedialne, roboty edukacyjne itp.), jak i pracownie oraz metody pracy oparte na tych urządzeniach.

Metody badawcze

Badanie rozpoczęliśmy od analizy istniejących raportów i danych dotyczących wykorzystywania technologii w polskich szkołach.

Następnie zrealizowaliśmy studia przypadku w dziesięciu szkołach podstawowych, z których połowa uczestniczyła w programach edukacyjnych Centrum Nauki Kopernik. Na studia przypadku składały się:

Podsumowanie naszego badania zawarliśmy w raporcie, który niebawem opublikujemy.

Czas trwania: październik 2019 – styczeń 2020
Koordynator: Maciej Onyszkiewicz
Zespół projektu: Maria Adamowicz, Damian Jaworek

W jakim stopniu aktywność osób młodych dotycząca zmian klimatu oparta jest na wiedzy naukowej? Co jest dla nich głównym źródłem wiedzy i informacji? Jakie są ich motywacje do podjęcia działań na rzecz powstrzymania kryzysu klimatycznego? Co stanowiło dla nich bezpośredni impuls do zaangażowania? Jak zorganizowana jest praktyka ich działania? Czy – a jeśli tak, to jakie – istnieją formy wsparcia tej aktywności? To pytania, na które szukaliśmy odpowiedzi, realizując badanie na zlecenie Centrum Nauki Kopernik.

Cele badania

Głównym celem naszego badania było uzyskanie wiedzy na temat młodzieży zaangażowanej w strajki klimatyczne i inne podobne działania. Chcieliśmy wyjaśnić, skąd czerpie wiedzę na temat zmian klimatycznych oraz w jakim stopniu opiera opinie na sprawdzonej wiedzy o charakterze naukowym, a w jakim na wiedzy potocznej.

Zbadaliśmy też motywacje młodzieży do angażowania się w protest. Interesowało nas, jakie motywacje popychają osoby młode do działania oraz co stanowiło dla nich bezpośredni do tego impuls.

Trzecim celem badania było zdobycie wiedzy o tym, jak w praktyce zorganizowane są działania młodzieży nastawione na przeciwdziałanie zmianom klimatycznym oraz jaką rolę odgrywa jej otoczenie – szkoły, w których się uczą, środowisko rodzinne oraz organizacje społeczne.

Metody badawcze

Główny materiał badawczy zebraliśmy podczas pięciu studiów przypadku w szkołach ponadpodstawowych, których uczniowie i uczennice zaangażowali się w strajki i inne działania na rzecz klimatu. Przeprowadziliśmy je w trzech szkołach na terenie Warszawy i dwóch w innych lokalizacjach. Elementami naszych wizyt były:

W ramach badania zrealizowaliśmy również:

Czas trwania: listopad–grudzień 2019
Koordynator: Damian Jaworek
Zespół projektu: Jan Herbst, Maciej Onyszkiewicz

Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy (Active Citizens Fund – National) to program, w ramach którego wspieramy działalność organizacji społecznych. Program prowadzony jest ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2014-2021 (tzw. funduszy norweskich i funduszy EOG).

O Funduszu

Celem Funduszu jest wzmocnienie społeczeństwa obywatelskiego, aktywności obywatelskiej oraz upodmiotowienie grup zagrożonych wykluczeniem.

Operatorem Funduszu jest konsorcjum złożone z trzech organizacji: Fundacji im. Stefana Batorego (lider), Fundacji Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia” oraz Fundacji Akademia Organizacji Obywatelskich.

W ramach programu Stocznia będzie odpowiedzialna za:

Obszary wsparcia Funduszu

W ramach Funduszu będziemy wspierać działania organizacji społecznych podejmowane w czterech obszarach:

Organizacje będą mogły się ubiegać o wsparcie w ramach trzech konkursów dotacyjnych: dwóch na projekty tematyczne (obszar 1–3) i jednym na projekty sektorowe (obszar 4).

Składający wnioski o dotacje na projekty tematyczne i/lub projekty sektorowe będą mogli wystąpić o dodatkowe środki na rozwój instytucjonalny organizacji.

Konkursy dotacyjne

Pierwszy konkurs na projekty tematyczne ogłosimy w lutym 2020 roku, drugi – w listopadzie 2020 roku.

Konkurs na projekty sektorowe rozpocznie się w kwietniu 2020 roku.

Organizacje składające wnioski o dotacje na projekty tematyczne lub/i projekty sektorowe będą mogły wystąpić o dodatkową kwotę dotacji na rozwój instytucjonalny organizacji.

Dla kogo wsparcie?

W Funduszu będziemy wspierać działania organizacji z całej Polski. Szczególną wagę przyłożymy do wspierania działań podejmowanych przez organizacje mniej doświadczone, spoza dużych aglomeracji i z terenów o ograniczonym dostępie do programów pomocowych i wsparcia infrastrukturalnego, oraz organizacje kierujące swoje działania do grup narażonych na dyskryminację i wykluczenie. We wszystkich działaniach ważną grupą docelową będzie dla nas młodzież.

Organizacje społeczne mogą składać wnioski na realizację działań prowadzonych samodzielnie lub w partnerstwie z innym podmiotami z:

W projektach realizowanych w partnerstwie z podmiotami z Państw-Darczyńców będzie można wystąpić o dodatkową kwotę dotacji na koszty udziału partnera.

Projekty predefiniowane

W czasie realizacji programu będziemy prowadzić dodatkowe działania (tzw. projekty predefiniowane). Będą one miały na celu poszerzenie zakresu wpływu programu w dwóch obszarach:

Stocznia będzie wspierała rozwój aktywności obywatelskiej, w tym osób, które zajmują się lub chcą się zajmować organizacją konsultacji społecznych i innych form dialogu publicznego. Zorganizujemy m.in. krajowe i regionalne Fora Praktyków Partycypacji oraz seminaria poświęcone różnym aspektom partycypacji obywatelskiej. Zapewnimy wsparcie mentoringowe dla osób, które chciałyby rozpocząć działanie w tym obszarze. Będziemy również rozwijać stronę partycypacjaobywatelska.pl.

Więcej informacji o Funduszu: aktywniobywatele.org.pl.

Czas trwania: 2019–2024
Koordynatorki: Maria Perchuć-Żółtowska i Maria Jagaciak
Zespół projektu: Marek Cywiński, Marcin Górecki, Jan Herbst, Zofia Komorowska, Anna Stratenwerth, Kuba Wygnański

Narady obywatelskie o edukacji (NOoE) to odpowiedź na najpoważniejszy od lat strajk nauczycieli i pracowników oświaty, który rozpoczął się wiosną 2019 roku. Inicjatorami i głównymi promotorami narad były środowiska skupione wokół dwóch grup: JaNauczyciel oraz Protest z Wykrzyknikiem. „Stocznia” zapewniła im wsparcie merytoryczne i logistyczne.

Wokół narad zgromadziło się liczne grono partnerów, którzy promowali pomysł ich oddolnego organizowania, w tym m.in. Związek Miast Polskich i Związek Nauczycielstwa Polskiego (pełna lista partnerów jest dostępna na stronie www.naradaobywatelska.pl).

Czym jest narada obywatelska?

Narada Obywatelska to rozmowa:

Cele narad

Akcję narad zorganizowaliśmy po to, by:

Narady w liczbach

Od kwietnia do czerwca 2019 roku w Polsce odbyło się 150 narad. Wzięło w nich udział ok. 4 tys. osób, z czego 38% było nauczycielami, 28% rodzicami, a 24% uczniami.

Moderatorzy narad przekazali nam 67 sprawozdań, które stały się główną podstawą dla raportu podsumowującego akcję. W ten sposób zgromadziliśmy i przeanalizowaliśmy ponad 4 tys. wniosków zgłoszonych przez uczestników i uczestniczki narad.

Więcej o naradach obywatelskich można znaleźć w raporcie podsumowującym lub – w wersji skróconej – na tej prezentacji.

 

Czas trwania: marzec–wrzesień 2019
Koordynator po stronie Stoczni: Kuba Wygnański
Zespół projektu po stronie Stoczni: Zofia Komorowska, Maria Wiśnicka, Maria Adamowicz, Jan Herbst, Aleksandra Pierścińska